21 | 10 | 2017

Κύριες επιλογές
Χρονική ταξινόμηση άρθρων
Powered by mod LCA
Οι Ειδήσεις από...

Η ΤΡΑΧΥΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΕΝΔΟΧΩΡΑΣ

«Κάθε φορά που με κυριεύει η θλίψη, θαρρώ πως κρατώ τα κλειδιά της φυλακής μου στο ίδιο μου το χέρι, και τότε καμιά θεραπεία δεν φανερώνεται στην καρδιά μου πιο πρόθυμα από το ίδιο μου το σπαθί», γράφει ο John Donne το 1608, στην πρώτη μελέτη για την αυτοκτονία στην αγγλική γλώσσα με τίτλο «Biathanatos».

Σε ανάλογο πνεύμα, ο Breece D’ J Pancake πέρασε αυτοβούλως στην αιωνιότητα -το στενό οικογενειακό περιβάλλον κάνει λόγο για τραγικό ατύχημα- αφαιρώντας με όπλο τη ζωή του στην πίσω αυλή του σπιτιού του το 1979, σε ηλικία μόλις 27 ετών. Η παρακαταθήκη του, μόλις έξι δημοσιευμένα διηγήματα στο μηνιαίο φιλολογικό περιοδικό «The Atlantic» και άλλα έξι που θα ανακαλυφθούν σε χειρόγραφα μετά τον θάνατό του, θα αποτελέσει το ευσύνοπτο σώμα του έργου του που θα εκδοθεί μερικά χρόνια αργότερα, το 1983, από τον οίκο Little Brown, υπό τον τίτλο «The Stories of Breece D' J Pancake».

Κατρίν Καρυπίδου - efsyn.gr - 06/12/2015

Η αναπάντεχα ενθουσιώδης υποδοχή των διηγημάτων του από κοινό και κριτικούς σημάνθηκε ως εκδοτικό γεγονός και την αμέσως επόμενη χρονιά, το 1984, απονεμήθηκε στο βιβλίο το πολιτειακό Βραβείο Λογοτεχνίας της Δυτικής Βιρτζίνια. Η ευάριθμη συλλογή τιμήθηκε, επίσης, με υποψηφιότητα για το βραβείο Pulitzer και επισημάνθηκε από την Αμερικανική Ενωση Βιβλιοθηκών ως «Αξιοσημείωτο Βιβλίο» για το 1983.

Δύο γεγονότα στάθηκαν, ίσως, εξόχως σημαντικοί καταλύτες στην ανάδειξη του έργου του Pancake: η ενδόμυχη στροφή στον γενέθλιο τόπο και η ανάδειξη της ανθρωπογεωγραφίας της υπαίθρου, που έφεραν ξανά στο προσκήνιο την αμερικανική περιφερειακή λογοτεχνία.

Το σύνολο του έργου του Breece D' J Pancake συνιστά μια αντανάκλαση της ευρύτερης περιοχής από την οποία έλκει την καταγωγή του, τα Απαλάχια Ορη, περιγράφοντας σε μυθοπλαστικά συμφραζόμενα ανθρωπότυπους, ήθη, συνήθειες, συνθήκες ζωής, στοιχεία της τυπικής καθημερινότητας των ανθρώπων που ενδημούν στην ορεινή αμερικανική ενδοχώρα.

Το δεύτερο και, πιθανώς, κομβικότερο σημείο στη μυθολογία του Αμερικανού διηγηματογράφου: η αυτοχειρία του. Ο πρόωρος θάνατος από πιστόλι ακουμπισμένο στα μελίγγια, η ανέκκλητη απόφαση να εγκαταλείψει τα εγκόσμια στο ξεκίνημα μιας πολλά υποσχόμενης πεζογραφικής πορείας, παρά την ενθαρρυντική ανταπόκριση του αναγνωστικού κοινού στα μόλις έξι εν ζωή δημοσιευμένα διηγήματά του, αναβιβάζουν τη λογοτεχνική του περσόνα στη σφαίρα του μύθου.

Από την εποχή του κινήματος Θύελλα και Ορμή και τη φρενήρη μόδα του βερθερισμού, η αυτοχειρία κρίνεται ως πράξη ηρωική και οι αυτόχειρες ως αντισυμβατικοί, υπερτροφικά ευαίσθητοι ιδεαλιστές, τουλάχιστον εντός του λογοτεχνικού σιναφιού.

Η οικειοθελής, πρόωρη αναχώρηση από τα εγκόσμια στην αρχή μιας προσδοκώμενα λαμπρής πεζογραφικής καριέρας -αν λάβουμε υπόψη ότι ο Pancake τοποθετήθηκε με τα λιγοστά πρωτόλεια δείγματα γραφής του δίπλα στον Hemmingway, τον Steinbeck, τον Faulkner-ενίσχυσε την πρόσληψή του ως poète maudit, του καταραμένου λογοτέχνη που γράφει όσο αυθεντικά μπορεί να ζήσει -ή και να πάψει να ζει.

Οι Τριλοβίτες μάς συστήνονται θαυμάσια από τον διηγηματογράφο Γιάννη Παλαβό σε γλώσσα ρέουσα, καθημερινή, που δεν χάνει, ωστόσο, την τραχύτητα και την αψάδα της. Η σχετική εξοικείωση με τη νοτιοαμερικανική ντοπιολαλιά ως γλώσσα λογοτεχνικής γραφής ―σχεδόν ταυτόχρονα ο Παλαβός μεταφράζει στα καθ' ημάς τη συντοπίτισσα του Pancake, Flannery O’ Connor― έχει οδηγήσει σε μια γλωσσική οικειότητα που δεν θαμπώνει, εντούτοις, τη γεωγραφική καταβολή των διηγημάτων.

Σε ποια άλλη γλώσσα θα μπορούσαν να μιλούν οι ήρωες και οι ηρωίδες του Pancake αν όχι στη δυσκατάληπτη, ανοίκεια, τραχιά γλώσσα των Απαλαχίων; Ανθρωποι αταξίδευτοι, εγκλωβισμένοι σε τόπους δίχως ορίζοντα, παγιδευμένοι σε άχαρες ζωές, ανέγγιχτοι από ερεθίσματα που μπορεί να εγείρουν το ρίσκο και τη διάθεση για ρήξη με το παρελθόν, συντηρούν στωικά τη φαυλότητα του βιόκυκλού τους.

Εργάτες, αγρότες, ανθρακωρύχοι, φορτηγατζήδες των εθνικών οδών, άνεργοι είναι οι πρωταγωνιστές που ο Pancake παραδίδει λογοτεχνικά χωρίς εξωραϊσμούς και εξιδανικεύσεις. Δεν είναι τυχαίο που η σφιχτή πλοκή λείπει από τα περισσότερα διηγήματα∙ τα αμοντάριστα πλάνα από τις μίζερες ζωές των λούμπεν πρωταγωνιστών καταδεικνύουν, ακριβώς, αυτήν την απουσία προοπτικής και ελπίδας.

Το κυνήγι, η λαθρεμπορία αλκοόλ, η ερασιτεχνική ανασκαφή απολιθωμάτων, οι κοκορομαχίες, το φτηνό ξενοδοχείο, η ανήλικη πόρνη, η καρβουνόσκονη που σκεπάζει και καίει το χώμα, σβήνουν τον λυρισμό που γεννιέται από τις ελπίδες. Δίπλα στους ανθρώπους τα ζώα πληρώνουν, ασπαίροντας συχνά, το τίμημα του πόνου και του αδιεξόδου.

Ο Breece D’ J Pancake με τα μόλις δώδεκα διηγήματα που μας κληροδότησε, προσβλέπει, αναμφίβολα, σ’ ένα αναγνωστικό κοινό με γερό στομάχι. Οι ιστορίες του είναι τραχιές, σκιώδεις, δυστοπικές, σκοτεινές, η αρχετυπική γνησιότητά τους, όμως, είναι εκείνη που τις λούζει μ’ αυτήν τη σπάνια ομορφιά.

Share in Facebook
Tweet it!