23 | 11 | 2017

Κύριες επιλογές
Χρονική ταξινόμηση άρθρων
Powered by mod LCA
Οι Ειδήσεις από...

Η ΣΤΗΛΗ ΤΗΣ ΡΟΖΕΤΑ

Τα ιερογλυφικά είναι αρχαία εικονιστικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται στην αρχαία Αιγυπτιακή γραφή. Η λέξη προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και σημαίνει «ιερές γλυφές» δηλαδή ιερά ανάγλυφα, επειδή χρησιμοποιήθηκαν σε ιερά θρησκευτικά κείμενα. Η γραφή αυτή αποκρυπτογραφήθηκε από τον Ζαν Φρανσουά Σαμπολιόν (Jean-François Champollion) (1790-1832) το 1822. 

0 Γάλλος αξιωματικός Πιέρ Φρανσουά Ξαβιέ Μπουσάρ (Pierre-François-Xavier Bouchard), που υπηρετούσε στο στράτευμα του Ναπολέοντα, ανακάλυψε τη Στήλη της Ροζέτα, τελείως τυχαία, το 1799 και έμεινε έκθαμβος όταν κατάλαβε την αξία της, καθώς ως τότε, κανείς δεν είχε καταφέρει να αποκρυπτογραφήσει τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά. Όμως η ανεύρεση της στήλης ήταν το εύκολο μέρος διότι σύντομα ολόκληρη η επιστημονική κοινότητα αντιλήφθηκε πως η μετάφραση δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση. 

piotermilonas.blogspot.gr - thesecretrealtruth.blogspot.com

Οι αρχαιολόγοι περίμεναν το 1799 την στήλη να μεταφερθεί στο Παρίσι όμως κατόπιν της ήττας που υπέστησαν οι Γάλλοι στην Αίγυπτο από τους Άγγλους του Νέλσον και της συνθηκολόγησης, η στήλη τελικά έφτασε το 1802 στο Λονδίνο. Ο αγώνας δρόμου για την μετάφρασή της είχε ήδη αρχίσει. Είκοσι χρόνια αργότερα (το 1822) κανείς δεν έχει καταφέρει να ξεκλειδώσει την αρχαία γλώσσα της Αιγύπτου.

Τα τελευταία ιερογλυφικά υπολογίστηκε ότι γράφτηκαν στην Αίγυπτο το 400 μ.Χ. όμως η γνώση για την κατανόηση της γλώσσας έσβησε τελείως το 600 μ.Χ. μετά την κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Άραβες. Την εποχή που οι ταξιδευτές Ευρωπαίοι της Aναγέννησης, τον 17ο αιώνα, ανακάλυπταν αυτά τα τεράστια ανθρώπινα κατασκευάσματα, τις πυραμίδες, η γλώσσα που είχε επικρατήσει ήταν τα Αραβικά, οι παράξενες δε απεικονίσεις ιερογλυφικών που είχαν χαραχθεί στους οβελίσκους και στους ναούς, πιστεύονταν πως ήταν μαγικά σύμβολα που δεν ήταν δυνατόν να τα εκφέρει κανείς.

Ο Σαμπολιόν είχε πάθος με τα ιερογλυφικά και το 1810 είχε παραδώσει την πρώτη του εργασία για την στήλη. Είχε γράψει : «Η γραφή της στήλης της Ροζέτας, παρουσιάζει το όνομα του έλληνα βασιλιά Πτολεμαίου. Αυτό το όνομα δεν μπορούσε να εκφραστεί στο ιερογλυφικό τμήμα αυτού του μνημείου, αν αυτά τα ιερογλυφικά δεν είχαν την δυνατότητα να αναπαράγουν ήχους. Ήταν μια γλώσσα που όχι μόνο την έγραφαν αλλά και την μιλούσαν.» Ο Σαμπολιόν πίστευε πως τα ιερογλυφικά μπορούσαν να αναπαραστήσουν και ήχους. Αυτή ήταν μια ριζοσπαστική πρόταση. Παρότι δεν είχε πάει ποτέ του στην Αίγυπτο και δεν έχει δει ποτέ του ιερογλυφικά στην φυσική τους θέση και δεν είδε ποτέ του την Στήλη της Ροζέτα, για περισσότερο από μια δεκαετία, είχε αναγκαστεί να βασίσει τις μελέτες του στις γκραβούρες που είχαν κάνει οι ακαδημαϊκοί του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο. Ήταν απογοητευμένος από την ποιότητα της γκραβούρας που είχε και από την απουσία παράλληλου συγκριτικού υλικού. Την ίδια στιγμή, τον στοίχειωνε ο φόβος πως κάποιος άλλος θα τον προλάβαινε σε αυτόν τον αγώνα.

Το 1816 ο Σαμπολλιόν αντιμετώπισε μια σημαντική πρόκληση από έναν ανταγωνιστή του, και το χειρότερο από έναν Άγγλο. Τον Thomas Phainomenon Yiang. O Yiang μέτρησε τις φορές που οι λέξεις εμφανίζονταν στο ελληνικό κείμενο, βρήκε το αιγυπτιακό σύμβολο που εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και υπέθεσε πως είχαν το ίδιο νόημα. Έτσι συσχέτισε επιτυχώς τις λέξεις «και», «βασιλιάς»  «Αίγυπτος». Όμως η μέθοδος του Yiang που στηριζόταν στο να καταφέρει να μαντέψει, μπορούσε μόνο να εντοπίσει λέξεις αλλά όχι και να τις διαβάσει.

Ήταν ο Σαμπολιόν όμως αυτός που θα αποκρυπτογραφούσε τα ιερογλυφικά. Διαβάζοντας το ελληνικό τμήμα της στήλης, ήταν σίγουρος πως το σημείο εκείνο που έμοιαζε με φυσίγγι, περιείχε το όνομα του Πτολεμαίου.

Ο Σαμπολιόν πίστευε πως τα σύμβολα μέσα στο φυσίγγι, αντιπροσώπευαν το καθένα και ένα διαφορετικό ήχο. Όμως δεν είχε ιδέα πως θα ηχούσε το κάθε σύμβολο. Για να καταφέρει και να αποδείξει την αποκρυπτογράφηση μια λέξης ο Σαμπολιόν συνειδητοποίησε πως έπρεπε να συγκρίνει ένα ζεύγος ονομάτων στα οποία τα ίδια σύμβολα επανεμφανίζονται.

Ο Σαμπολιόν, αυτός ο σπουδαίος Γάλλος μελετητής -από τους πιο διακεκριμένους γλωσσολόγους της εποχής του- κατάφερε, με βάση τα ονόματα των βασιλέων Πτολεμαίου και Αρσινόης που αναφέρονται στην στήλη, να βρει το κλειδί για να αποκρυπτογραφήσει τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά. Αυτή η ανεκτίμητης αξίας ανακάλυψη ήταν καθοριστική για την εξέλιξη της επιστήμης της Αιγυπτιολογίας.

Το σύστημα που χρησιμοποίησε ο Σαμπολιόν για να αποκρυπτογραφήσει το κείμενο της στήλης, η οποία φυλάσσεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, αποτελεί σημαντικό οδηγό για όσους ενδιαφέρονται για τη μελέτη των αρχαίων συστημάτων γραφής.

Η Στήλη της Ροζέτα είναι μια πέτρινη πλάκα από γρανοδιορίτη, που συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως γρανίτης και που προέρχεται από τον ναό του Πτολεμαίου Ε΄ του Επιφανούς. Χρονολογείται στο 2ο αιώνα πΧ. και φέρει εγχάρακτη μια επιγραφή σε δύο γλώσσες (αιγυπτιακά και ελληνικά) και τρία συστήματα γραφής: ιερογλυφική, δημώδη αιγυπτιακή και ελληνική. Το ελληνικό μέρος της στήλης αρχίζει ως εξής: «Βασιλεύοντος του νέου και παραλαβόντος την βασιλείαν παρά του πατρός... ».  Το όνομά της προέρχεται από την πόλη Rachid (που εκγαλλίσθηκε ως Rosette) της Κάτω Αιγύπτου, στο βορειοδυτικό τμήμα του Δέλτα του Νείλου.

Στα 31α γενέθλιά του λοιπόν, μια απλή ιδέα περνάει απ' το μυαλό του, να μετρήσει τους μεμονωμένους χαρακτήρες στις γραφές. Βρίσκει πως 486 ελληνικές λέξεις αντιστοιχούν σε 1419 ιερογλυφικά σύμβολα. Φαίνεται τώρα προφανές: τα ιερογλυφικά, δεν μπορούν να αντιπροσωπεύσουν μια ολόκληρη λέξη, το καθένα θα πρέπει να αντιπροσωπεύει έναν ήχο, ή το τμήμα μιας λέξης, πάλι όμως δεν είχε τα στοιχεία που χρειαζόταν για να αποδείξει την θεωρία του. Το υλικό που χρειαζόταν τόσο απεγνωσμένα, έφτασε, εντελώς ανέλπιστα, το πρωί της 14 Σεπτεμβρίου του 1822.

Εντοπίζει ένα φυσίγγι ανάμεσα στα αναρίθμητα ιερογλυφικά. Γνωρίζει από το φυσίγγι του Πτολεμαίου απ την Στήλη της Ροζέτα, πως αυτά τα σχήματα περιέχουν ονόματα. Ο Σαμπολιόν προσέχει ένα από τα μεμονωμένα ιερογλυφικά. Υπέθεσε πως αν παρίστανε τον ήλιο, τότε τι ήχο θα αντιπροσώπευε; Από όλες τις γλώσσες που έχει μελετήσει ο Σαμπολιόν, πίστευε πάντα πως η γλώσσα των κοπτών, η γλώσσα δηλαδή της πρώιμης χριστιανικής Αιγύπτου, βρίσκεται πιο κοντά στα αρχαία Αιγυπτιακά. Στην γλώσσα των κοπτών, η λέξη ήλιος λέγεται «RAH». Αν αλλάξουμε ελαφρά το όνομα, έχουμε μια ονομασία από τις θεότητες της αρχαίας Αιγύπτου. Πιστεύει πως έχει βρει το σύμβολο: αντιπροσωπεύει την λέξη για τον θεό Ήλιο της Αιγύπτου. Διακινδυνεύει κάνοντας μια εικασία: αν το δεύτερο σύμβολο είναι ένα «m» και τα δύο τελευταία σύμβολα είναι δύο «s», αυτό σημαίνει πως έχει αποκωδικοποιήσει με επιτυχία ένα από τα πιο γνωστά βασιλικά ονόματα: "Ραμσής". Ο Σαμπολιόν, όχι μόνο βρήκε το όνομα ενός Αιγυπτίου Φαραώ, έκανε και κάτι που κανείς δεν πίστευε πως ήταν δυνατόν. Είχε διαβάσει ένα ιερογλυφικό. Το μάτι του πέφτει σε άλλο ένα φυσίγγι. Πάνω από τα ίδια σύμβολα, που μόλις έχει υποθέσει πως αντιπροσωπεύουν το m & s υπάρχει η εικόνα ενός πουλιού. Τι ήχο θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει αυτό το πουλί; Το πουλί του Νείλου είναι η Ίβις, και στην αρχαιότητα η Ίβις χρησιμοποιούταν για να αντιπροσωπεύσει τον Θωδ, το θεό των γραφών. Αν το πουλί είναι μία Ίβις, τότε ο Σαμπολιόν μπορεί να διαβάσει το όνομα μέσα στο φυσίγγι … Τουθ Μοσις …Τουθμοσις. Ένα ακόμα βασιλικό Αιγυπτιακό όνομα. Επιτέλους έχει επαληθεύσει και αποδείξει την θεωρία του!

Τα ιερογλυφικά, αντιπροσωπεύουν ήχους που συνδυάζονται για να σχηματίσουν λέξεις οι οποίες μπορούν να προφερθούν. Ο Σαμπολιόν στις 27 Σεπτεμβρίου ανακοινώνει τα ευρήματά του στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στον υπόλοιπο κόσμο. Η ανακάλυψη αυτή είναι το πρώτο βήμα στην επιτυχημένη μετάφραση της ιερογλυφικής γλώσσας της Στήλης της Ροζέτα και θα αποτελέσει την βάση για την μετέπειτα εξερεύνηση και κατανόηση της ζωής στην Αρχαία Αίγυπτο.

Share in Facebook
Tweet it!