19 | 11 | 2017

Κύριες επιλογές
Χρονική ταξινόμηση άρθρων
Powered by mod LCA
Οι Ειδήσεις από...

ΠΟΣΟ ΛΟΓΙΚΟΙ ΕΙΣΤΕ;

Σίγουρα οι περισσότεροι από εμάς θα έχουμε τη γνώμη ότι είμαστε λογικοί άνθρωποι.

Όταν όμως μας παρουσιάζονται επιλογές, χρησιμοποιούμε τη λογική μας λογικά;

Μπορείτε να το εξακριβώσετε κάνοντας το απλό τεστ πιο κάτω ακολουθώντας τις οδηγίες.

Οδηγίες:

Ακολουθούν τέσσερις σύντομες ερωτήσεις.

Απαντήστε στις ερωτήσεις με τη σειρά που παρουσιάζονται δηλ. 1,2,3,4.

Μην αφήσετε αναπάντητη μια ερώτηση για να επιστρέψετε αργότερα σε αυτή.

Επίσης, διαβάστε προσεκτικά τα δεδομένα και το ζητούμενο πριν προβείτε σε απάντηση.

Το τεστ δεν είναι ομαδική δραστηριότητα, συνεπώς προσπαθήστε να σκεφτείτε και να απαντήσετε μόνοι σας.

 

1 – Ζυγοί αριθμοί και Φωνήεντα.

Φανταστείτε ότι δουλεύετε στον Έλεγχο Ποιότητας σε μια βιοτεχνία παραγωγής καρτών. Παράγεται κάρτες για ένα πειραματικό ψυχολόγο σύμφωνα με τον ακόλουθο Κανόνα. Αν η κάρτα έχει φωνήεν (π.χ. Α, Ε) στη μία πλευρά, τότε έχει ζυγό αριθμό (π.χ. 2,4,6) στην άλλη πλευρά.

Υπάρχουν 4 τέτοιες κάρτες πιο κάτω. Αυτό που ξέρετε με σιγουριά είναι ότι κάθε κάρτα έχει ένα γράμμα στη μία πλευρά και ένα αριθμό στην άλλη.  Γνωρίζοντας αυτό, επιλέξτε μόνο την κάρτα ή κάρτες πιο κάτω που αναγκαστικά πρέπει να γυρίσετε ώστε να εξακριβώσετε αν ο κανόνας έχει παραβιαστεί.

Ε

Τ

4

7

 

 

2 – Χρώματα και Σχήματα

Φανταστείτε ότι δουλεύετε σε μια βιοτεχνία επιτραπέζιων παιγνιδιών και δουλειά σας είναι να σιγουρέψετε ότι τα παιγνίδια παράγονται σωστά. Ο Κανόνας είναι ότι αν μια κάρτα έχει κύκλο στη μια πλευρά, τότε έχει κίτρινο χρώμα στην άλλη πλευρά.

Υπάρχουν 4 τέτοιες κάρτες πιο κάτω. Αυτό που ξέρετε με σιγουριά είναι ότι κάθε κάρτα έχει ένα σχήμα από τη μια μεριά και ένα χρώμα από την άλλη. Γνωρίζοντας αυτό, διαλέξτε μόνο την κάρτα ή κάρτες που απολύτως πρέπει να γυρίσετε ώστε να εξακριβώσετε αν ο κανόνας έχει παραβιαστεί στην περίπτωση κάποιας ή κάποιων από αυτές τις κάρτες. 

                               

     
     

 

     
     

     

 

 

 


    

Κίτρινο

Κόκκινο

 

 

3 – Ο πονηρός πότης

Είστε ιδιοκτήτης ενός μπαρ σε μια αμερικάνικη πανεπιστημιούπολη όπου ο νόμος ορίζει ότι αλκοόλ πρέπει να σερβίρεται μόνο σε όσους είναι 21 ετών και πάνω. Είστε νομοταγής και προσπαθείτε να σιγουρευτείτε ότι ο νόμος δεν παραβιάζεται στο μπαρ σας όπου πονηροί φοιτητές παριστάνουν ότι είναι μεγαλύτεροι από την πραγματική τους ηλικία. Έτσι λοιπόν κάνετε τακτικό έλεγχο να εξακριβώσετε την ηλικία των πελατών σας και τι πίνουν.

Οι κάρτες πιο κάτω έχουν πληροφορίες για την ηλικία και τις συνήθειες πόσης τεσσάρων από τους θαμώνες σας. Κάθε κάρτα αντιπροσωπεύει ένα πελάτη.  Η μια πλευρά τις κάρτας αναφέρει την ηλικία του ατόμου και η άλλη αναφέρει το ποτό που έχει πιεί. Γνωρίζοντας αυτό, επιλέξτε μόνο την κάρτα ή κάρτες που αναγκαστικά πρέπει να ανοίξετε για να διαπιστώσετε αν έχει παραβιαστεί ο κανόνας.

Ήπιε μπύρα

Ήπιε κόλα

23 χρονών

19 χρονών

 

 

4 – Σερφάροντας σε ώρα εργασίας

Φανταστείτε ότι είστε ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης που απασχολεί καμιά εικοσαριά άτομα. Έχετε παρατηρήσει ότι οι εργαζόμενοί σας περνάνε πολύ ώρα στο internet κατά τη διάρκεια της εργασίας και ανησυχείτε για την παραγωγικότητά τους. Αποφασίσατε λοιπόν να βάλετε ένα όρο για τη χρήση του internet. Ο κανόνας σας λέει ότι για να περάσει ένας υπάλληλος πάνω από 2 ώρες στο internet μέσα σε μια εργάσιμη μέρα κατά τη διάρκεια της δουλειάς, θα πρέπει να έχει προσφέρει κέρδη αξίας τουλάχιστον 5 χιλιάδων ευρώ στην εταιρία στον περασμένο μήνα.

Οι κάρτες πιο κάτω έχουν πληροφορίες για 4 υπαλλήλους της εταιρίας. Η μια πλευρά της κάρτας δείχνει το χρόνο που ένας υπάλληλος έχει περάσει στο internet την περασμένη μέρα και η άλλη πλευρά δείχνει πόσα λεφτά έχει κερδίσει για την εταιρία τον περασμένο μήνα. Γνωρίζοντας αυτό διάλεξε μόνο την κάρτα ή κάρτες που απολύτως πρέπει να ελέγξετε για να προσδιορίσετε αν ο κανόνας έχει παραβιασθεί. 

Πέρασε μια ώρα   στο internet

Πέρασε 3 ώρες στο   internet

Κέρδισε 3.000   ευρώ για την εταιρία

Κέρδισε 7.000   ευρώ για την εταιρία

 

 

Απαντήσεις και ανάλυση.

Για απαντήσεις δείτε στο τέλος του άρθρου. Θυμηθείτε ότι έπρεπε να επιχειρήσετε να απαντήσετε τα θέματα με την αριθμητική τους σειρά (δηλ. πρώτα το 1ο, δεύτερο το 2ο κλπ).

Όλα τα τεστ πιο πάνω έχουν ακριβώς την ίδια λογική. Ωστόσο, άτομα που απάντησαν αυτά τα τεστ στο internet κατάφεραν να απαντήσουν σωστά μόνο το 16% των προσπαθειών για το πρώτο τεστ, 12% για το δεύτερο, ενώ για το τρίτο και το τέταρτο τα ποσοστά επιτυχίας ήταν εντυπωσιακά υψηλότερα στο 76% και 68% αντίστοιχα.

Το τεστ δημιουργήθηκε το 1966 από τον ψυχολόγο Peter Wason με σκοπό να εξετάσει την ικανότητα να εντοπίσει κανείς εξαιρέσεις στον κανόνα του τύπου ‘Αν P τότε Q. Όπως έχετε διαπιστώσει, το τεστ ξεκινάει με την παρουσίαση 4 καρτών. Μια κάρτα αντιπροσωπεύει το P (πχ Κύκλος), μια κάρτα το όχι P (πχ Τετράγωνο), μια το Q (πχ Κίτρινο) και  η τελευταία το όχι Q (πχ Κόκκινο)

 

 

 

 


 

 

Κίτρινο

Κόκκινο

P

Όχι P

Q

Όχι Q

Ο κανόνας είναι Αν P τότε Q

Δηλαδή Αν είναι Κύκλος στη μια πλευρά (P) τότε πρέπει να έχει Κίτρινο χρώμα (Q) στην άλλη.

Η απάντηση είναι ότι πρέπει να διαλέξεις τον κύκλο (P) και το κόκκινο (όχι Q).

Η πρώτη κάρτα έχει P συνεπώς θέλουμε να διαπιστώσουμε αν παραβιάστηκε ο κανόνας και πρέπει να την ελέγξουμε.

Η δεύτερη κάρτα έχει όχι P συνεπώς μας αφήνει αδιάφορους αφού ο κανόνας δεν έχει σχέση με αυτή την κάρτα.

Η τρίτη κάρτα έχει Q. Ο κανόνας λέει αν P τότε Q, συνεπώς αν σε αυτή την κάρτα η σχέση είναι όχι P στη μια πλευρά και Q στην άλλη, ο κανόνας δεν παραβιάζεται. Παρομοίως, αν σε αυτή την κάρτα η άλλη πλευρά έχει P, ο κανόνας πάλι δεν παραβιάζεται. Κατά συνέπεια δεν χρειάζεται να γυρίσουμε την κάρτα για να διαπιστώσουμε αν ο κανόνας παραβιάζεται.

Η τέταρτη κάρτα έχει όχι Q. Ο κανόνας λέει αν P τότε Q. Συνεπώς πρέπει να γυρίσουμε την κάρτα να ελέγξουμε αν έχει παραβιαστεί ο κανόνας. Αυτό επειδή στην άλλη πλευρά μπορεί να έχει P, δηλαδή κύκλο.

 

Μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα από αυτά τα τεστ για τον τρόπο που σκέφτεται ο άνθρωπος; Οι ψυχολόγοι Leda Cosmides και John Toby προσφέρουν την πιο κάτω ερμηνεία. Η ανθρώπινη σκέψη δεν έχει αναπτύξει εξειδικευμένους τρόπους σκέψης για τον εντοπισμό παραβιάσεων σε συνθήκες υποθέσεων με περιορισμούς. Επίσης, ισχυρίζονται ότι αυτό ισχύει ακόμα και σε περιπτώσεις με τις οποίες είμαστε εξοικειωμένοι από παραδείγματα της καθημερινής ζωής. Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι το μυαλό έχει αναπτύξει την ικανότητα να εντοπίζει αυτού του τύπου τις παραβιάσεις όταν οι παραβιάσεις του κανόνα σχετίζονται με την εξαπάτηση σε ανθρώπινες συνδιαλλαγές. Αυτό γιατί η εξαπάτηση ενέχει το γεγονός ότι κανείς απολαμβάνει τα οφέλη χωρίς να πληροί τους όρους. Οι Cosmides και Toby βρήκαν ότι αν τα τεστ του Wason έχουν σενάρια εξαπάτησης, τα άτομα που απαντούν τα τεστ τα πηγαίνουν πολύ καλύτερα ακόμα και σε σχέση με τα τεστ αυτού του τύπου με τα οποία είναι εξοικειωμένοι.

Τα πρώτα δυο τεστ πιο πάνω δεν περιείχαν σενάρια εξαπάτησης, ενώ τα τεστ 3 κα 4 είχαν σενάρια εξαπάτησης. Αν οι Cosmides και Toby έχουν δίκιο, τότε κατά πάσα πιθανότητα θα βρήκατε τα δύο πρώτα τεστ πολύ πιο δύσκολα σε σχέση με τα δύο τελευταία. Οι Cosmides και Toby ισχυρίζονται ότι σε πολλούς, οι σωστές απαντήσεις στα δύο τελευταία τεστ θα φανούν αυτονόητες.

 

Απαντήσεις

Τεστ 1:           θα έπρεπε να επιλέξετε το Ε και το 7 μόνο.

Τεστ 2:           θα έπρεπε να επιλέξετε τον Κύκλο και το Κόκκινο μόνο.

Τεστ 3:           θα έπρεπε να επιλέξετε το Ήπιε Μπύρα και το 19 χρονών μόνο.

Τεστ 4:           θα έπρεπε να επιλέξετε το Πέρασε 3 ώρες στο internet και το Κέρδισε 3.000 ευρώ για την εταιρία μόνο.

 

Περίπου τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων απαντάει σωστά στα 2 από τα 4 τεστ.

 

Πηγή: Τζούλιαν Μπαγγίνι και Τζέρεμυ Στάνγκρουμ, (2006), Το σκέφτεσαι αυτό που νομίζεις ότι σκέφτεσαι

Share in Facebook
Tweet it!